Besi Yemi – Besi Yemi Rasyonu

Besi yemi, besiye alınan hayvanların ırkına, cinsine, yaşına, elde mevcut olan yem hammaddelerine ve işletmenin konumuna göre hazırlanmalıdır.

Sığır besisinde besi yemi rasyonu önemlidir. Besi yemi hazırlamasında kesif besi yemi ile kaba yem karması yapılırken dikkat edilmesi gereken önemli husular vardır.

Sığır besi yemi hazırlamak besiye alınan hayvanlara göre hazırlanmalıdır. Besideki hayvanın günlük canlı ağırlık artışı çok önemlidir. Bu besi hayvanının karlılığının en önemli faktörüdür. Kabaca bir hesap yaparsak sığır besisinde genel giderlerin % 70 besi yemi olarak kabul edilirse canlı ağırlık artışının ne kadar önemli olduğu ortaya çıkar.

Günlük canlı ağırlık artışı sığır ırklarına göre değişmektedir. Ancak eti için beslenen sığırların günlük canlı ağırlık artışları 1000 gr. Üzerinde olması gerekmektedir. Ortalama aşağıda olursa beside zarar söz konusu olabilir.

Canlı ağırlık tespiti yapılırken kesin olarak kantarla yapılmalıdır. Bu imkan yoksa kısaca sığırlarda canlı ağırlığı tam olmasa bile şu formüllede yapabilirsiniz. 

CANLI AĞIRLIK = ( GÖĞÜS ÇEVRESİ X GÖĞÜS ÇEVRESİ X VÜCUT UZUNLUĞU ) : 10850

Göğüs Çevresi : 180 cm  Vücut Uzunluğu 155 cm olan bir sığırda canlı ağırlığı hesaplayalım.

(180x180x155):10850 = 463 Kg. dır.

Ruminant hayvanlarda sindirim sistemi kaba yem tüketimine uygundur. Kesif besi yemi ile beraber kaba yemde orantılı olarak verilmelidir. Aksi takdirde fazla kesif yem hayvanın sindirim sistemini bozabilir. Hatta kesif besi yeminin zararı bile olabilir. Onun için hayvanlarda işkembenin çalışmasını ve yapısını bilerek yaşa ve hayvan ırkına göre yem rasyonu yapılması önemlidir.

Besi yemi deyince; kesif yem ve kaba yemden karma yapılıp dengeli olarak, besi hayvanlarına verdiğimiz zaman Hayvanın muntazam olarak canlı ağırlık artışını sağlayacak ve devam ettirecek besi yemi yapılması esastır. Değilse yukarıda bahsetmiş olduğumuz gibi beside zarar söz konusudur.

Sığır besisinde önemli olan hayvanın ırkına, cinsine ve yaşına göre besi yemi rasyonu yapılmalıdır.

Diğer bir önemli konu besi hayvanları havaların soğuması ile birlikte yem tüketimini arttırır. Sıcaklaşması ilede yem tüketimini azaltır. Bu sebepten dolayı yemdeki protein ve enerji dengesini ona göre ayarlayıp, yem rasyonunu ona göre ayarlamakta yarar vardır.

PRATİK BESİ YEMİ HAZIRLAMA İÇİN TIKLAYINIZ.

Sığır besisinde bir başka önemli noktada sığır sindirim organlarından geçen yem miktarı arttıkça yemden yararlanma azalır.

Yem tüketimi; verim düzeyi, hava koşulları ve yem hammaddelerine göre değişiklik gösterebilir. Örneğin Aynı silaj çukurunun başı ile sonu arasında kuru madde oranı farklılıklar gösterebilir. Kuru madde oranı başta ayrı ortada ayrı sonda ayrı olabilir. Bu durum göz önünde tutularak besi yemi rasyonunu ona göre hazırlamakta yarar vardır.

Besi yemi hazıllamasında proteinin fazla olması durumunda verim biraz artabilir. Ancak hayvanların sindirim sisteminde çok önemli probremler çıkabilir. Dikkat edilmesi gereken bir husustur.

Besi Yemi Hazırlaması Yapılırken Dikkat Edilecek Husus : Elimizde bulunan bütün hammaddelerin devamlı olarak analizlerinin yapılarak, besi yemi hazırlama ve besi yemi rasyonu yapan teknik kişilerle çalışılması gerekmektedir.


Yorumlar

  1. MUSTAFA KARATAŞ dedi ki:

    Merhaba ben elimde bulunan ürünlere göre 17 ile 20 protein arası yem üretimi yapmak istiyorum bu konuda yardımcı olrsanız sevinirim. Nasıl bir rasyon tavsiye edersiniz
    1) mısır 2) arpa 3) buğday kırığı 4) melas 5) çavdar 6) kepek 7) mermertozu 8) pamukküspesi

  2. admin dedi ki:

    Mustafa Bey,

    17 – 20 proteinli yemi süt hayvanı içinmi, besi hayvanı içinmi yaptıracağınızı belirtmemişsiniz. Ona göre enerjisinin ayarlanması gerekir. Sanayi yemi kullanıyorsanız onunda protein ve enerji değerlerini öğrenip, bulunduğunuz yerde hayvan besleme konusunu bilen Ziraat Mühendisi ve Veteriner Hekimlerden yararlanabilirsiniz.

  3. hali çelik dedi ki:

    Besi hayvanı için pancar küspesi verimi diğerlerine göre nasıldır? Okuduğum notlarda pek fazla pancar küspesinden bahsedilmiyor. Ben pancar küspesi kullanmaktayım ve yem olarak 1 hayvan için yem miktarı kaç kilodur? 1 günde sabah akşam olarak

  4. adil uslu dedi ki:

    Bizim hayvanlarda döl sorunu var yada ayak soruları veya meme hastalıgı cok olmaya basladı bana göre bu beslenmeden kaynaklanıyor galiba bana yardımcı olursanız sevinirim .
    verdigim yemler
    arpa
    bugday
    yas pancar küspesi
    silaj
    saman
    bana poroteyini bol olana bir rasyon verir seniz sevinirim
    teskür ederim şimdiden…………….

  5. admin dedi ki:

    Adil bey,

    Anladığım kadarıyla süt hayvancılığı yapıyorsunuz. Sizin 19 protein, en az 2400 enerji değeri olan yem kullanmanız gerekir. Bunun için yemlemede sanayi yemide kullanmanız gerekir. Yalnız almış olduğunuz sanayi yeminin protein ve enerji değerlerini öğrenmelisiniz. Sonra bulunduğunuz yerde rasyon yapabilen bir Ziraat Mühendisi veya Veteriner Hekimden yardım alabilirsiniz. En azından yem aldığınız yem fabrikasının teknik elamanı bu konuda yardımcı olması gerekir. İşlerinizde başarılar.

  6. Kezban karakuş dedi ki:

    İyi günler admin,
    Bizim düvenin kırkbayırı çalışmıyor ne yedirmemiz gerekiyor? Geviş almıyor, ne yapmamız gerek? Bilgilendirirseniz sevinirim, teşekürler…

  7. admin dedi ki:

    Sayın Kezban,
    Bulunduğunuz bölgede bir Veterinere muayene ettirin veya danışarak ilaç kullanabilirsiniz.

  8. Kezban karakuş dedi ki:

    selamun aleykum admin hayvanlara açık pancar küspesi yedirmek sağlıklı mı?sizce teşekkürler…

  9. metin dedi ki:

    Küspe hayvanın ciğerini 6 ayda bitirdi nasıl olur? Hastada değildi.

  10. zeki dedi ki:

    Pancarda bulunan okzalik asit uzun süreli kullanımlarda yada kısa sürede fazla miktarlarda verildiğinde bu gibi olumsuzluklar oluşturabiliyor..

  11. fatih dedi ki:

    Sayın admin ben geniş çapta hayvan besliyorum, fabrika yemlerinin maliyeti agır geliyor ve yemi kendim yapmak istiyorum. Hangi hammaddelerden %’de ne kadar katmalıyım? Bu konuda beni bilgilendirirseniz sevinirim.

  12. admin dedi ki:

    Sayın Fatih,
    Yapacağınız besi yeminin protein ve enerji dengesini iyi ayarlamanız gerekir. Bunun içinde elinizde bulunan veya bulabileceğiniz yem hammaddelerini yem rasyonu yapan bir teknik elamana vererek rasyon yaptırmanız gereklidir. Rasyon yapacak olan kişi; besiye alınacak hayvanın ırkı, yaşı, cinsine göre size besi yemi rasyonu yapabilir.

  13. aydın dedi ki:

    slm admin büyük çapta besi hayvanlarım var. Ancak hertürlü besi yemleri yedirdiğim halde bir türlü randıman sağlayamıyorum bunun sebebi nedir. İğne ilçları tam. Fakat istediğim kalite ve performansı yakalayamıyorum, bunun için ne kullanmalıyım. Önerileriniz için şimdiden teşekkür ederim.

  14. remziye sayılan dedi ki:

    Benim 12 erkek danam 8/10 ay arası 13 dişi düvem var onlara buğday ve arpa kırması veriyoruz saman ve buğdaylar tam taneyi dolduruken biçip kuruttuğumuz ot lar var onları veriyoruz ama hayvanlar zayıflar besi yemide veriyoruz ama maliyeti yüksek olduğu için fazla veremiyoruz şimden sonra arpa ve buğday kırmasını pancar küspesiyle vermeyi düşünüyoruz nasıl bir yöntem kullanmalıyız birde erkek daların gözleri birden sulanmaya başladı ve hayvanların gözlerine beyaz bir perde geldi antibiyotik yaptık ama inş kör olmazlar 15 gün önceden onlara temra dediğimiz bir deri hastalığı var onun için iğne yaptık iki posta yapmıştık o yüzden olabilirmi acaba şimdiden teşekkürler

  15. admin dedi ki:

    Sayın Remziye,
    Öncelikle Veteriner Hekiminize danışınız, anlattığınız kadarı ile yemlemede eksiklikler var iiyi rasyon yapan birisinden yardım alınız. Besi yemi ve süt yemi yapılırken hayvanın ihtiyacı olan protein ve enerji iyi hesaplanmalıdır. Tabi vitamin eksikliğide giderilmelidir.

  16. Osman uyar dedi ki:

    Biz kurbanlik hayvan besiliyoruz hayvanlara hangi yemden vermemizi tavsiye edersiniz.

  17. ergül akarsu dedi ki:

    öncelikle tşk ederim 8 adet 15 aylık danam var bunlara 4 kg besi geliştirme 2 kg arpa versem uygunmu danalar 8 ay sonra çıkacak

  18. yiğit basaran dedi ki:

    merhaba admin
    süt ve besi hayvancılığını bir arada yapıyoruz
    hibe desteklerinden yeni 3 metreküplük bi yem karma makinesi aldık
    bu makinaya 3 balya saman ve ot balyası bi çuval(50kg) arpa küspesi(bira fabrikalarından alıyoruz suyu sıkılmış arpa) 20 kg kadar yaş pancar küspesi bir tenekede içinde kendi rasyonumuzla hazırladığımız toz yemden katıyoruz sizce orantılar normalmdir?
    kendi rasyonumuzla hazırladığımız yemin içinde arpa, yulaf trikale, ayçiçeği küspesi(toz), kepek, tuz, mermer tozu, ve vitamin tozu bulunmakta bu rasyonda hazırladığımız yem sizce besi içinmi yoksa süt içinmi daha idealdir
    şimdiden teşekkür ederim

  19. sait beylik dedi ki:

    slm admin benim sorum benim elimde selçuk üniversitesinin öğretim görevlisi fatma inalın yapmış olduğu rasyon programlarından var bunlarla kendi hayvanlarımıza rasyon yapıyorum sizce iyi bir programmıdır yoksa pearson kare metoduylamı yapsam daha iyi olur bide siz hangi rasyon programını kullanıyorsunuz.

  20. admin dedi ki:

    Sayın Sait Beylik,
    Üniversitede öğretim görevlilerinin yaptığı rasyonlar iyidir. Ancak Rasyon yaparken hayvanın ırkını göz ününde bulundurmalısınız. Biz rasyon yapmadığımız için,benim tavsiyem uzman rasyon yapan teknik elemanlarla görüşmenizde yarar var.

  21. ramazan bayram dedi ki:

    mrb. Son üç ayda ineklerimden üç tanesi düşük yapdı ve buzağılarımı kaybettim.Ben kullandığım yeme bağlıyorum bu ölümleri.Buna karşılık tedbir amaçlı kendi yemimi kendim hazırlamak istiyorum.Kısacası süt hayvancılığı yapmaktayım ve kendi yemimi kendim hazırlamak istiyorum.bana oranlarıyla beraber kullanacağım ham maddeyi söylerseniz memnun olurum.

  22. admin dedi ki:

    Sayın Ramazan Bayram,
    İneklerinizin yavru atmasını hemen yeme bağlamayın, olabilir ancak başka sebeplerdende olabilir. İyice araştırmanız gerekir. Üç ineğinizinde yavru attığını söylüyorsunuz bu çok önemli iyice araştırılması gerekir. Yem rasyonu için bir uzmana yaptırın, yakınınızda bu işleri yapan arkadaşlar vardır.

  23. sait beylik dedi ki:

    sayın ramazan bey ineklerinizin yavru atmasının bir çok nedenleri olabilir önemli olan ineklerinizin kaç aylıkken yavru attığı mesela 7 aylıkda atılan yavrulardan burucella olma ihtimali yüksek iyi araştırılmalı yemde enerji noksanlığı varsa oda yavru atmaya bineden

  24. Cengiz dedi ki:

    Slm benim hayvanlarım ayaklarında problem var bunun nedeni yemden olabilirmi

  25. admin dedi ki:

    Sayın Cengiz,

    Bu konuyu Veterinerinizle bir görüşün, başka sebeplerden ayak problemi olabilir. İllaki yeme bağlıyorsanız, düzenli yem rasyonu yaptırarak hayvanlarınızı besleyiniz.

  26. mehmet fidancı dedi ki:

    kırkbayırın çalışmaması rasyonunuzda kaba yem eksikliğinden kaynaklanmata olduğunu tahmın ediyorum rasyonunuzda kaba yemi artırır ve hayvanın işkembesinin %75inin dolu olacağı şekilde beslleme yaparsanız geviş alma işlemi gerçekleşir. ayrıca hayvanı çok fazla rahatsız etmeyin. strese girer geviş getirmeyi durdurur. dinlenme sırasında geviş alırlar.

  27. yavuz mert ölçer dedi ki:

    şahsım bir ziraat mühendisi zooteknist olarak size tavsiyem hayvan canlı agırlık 300kğ ulasana kadar hayvanlara verılen arpa oranın gunluk yarım kılodan fazla olmamalı aksı takdırde hayvanlar boylanmıyor bodur kalıyor ve randıman alınmıyor kısaca sunu demek ıstıyorum hayvanın buyume cagında rasyondakı toplam TMR proteınoranınınız 19 altına düşmemeli.ayrıca hayvanların yemlerınde mutlaka mermer tozu bulundurunuz,mermer tozu hayvanların kemik yapısının gelişimine çok faydalıoluyor.ayrıca eger yonca balyası imkanınızvarsa hayvan 350 kg olana dek gunde 1kğ yonca gırmenızı tavsıye ederım…özetle besinin başında kaba yem oranı %85 keşif yem oranı%15 besi ortası %50 %50 olmalı besının son 2 ayı isetam tersi olmalı ıyı gunler bereketli olsun….

  28. yavuz mert ölçer dedi ki:

    asidozdur mutlaka rasyonlarınızı kontrol etmenizde fayda var…

  29. yavuz mert ölçer dedi ki:

    bence hayvana önce hayvanın içini sökdürücü sülfat tarzı bir şey içirmeniz gerekli daha sonra hayvan içini temizledikden sonra hayvana canlı maya agzından içirmelisiz vee bu arada hayvana sadece bır kac gun sap balyası vermenız sorunu çozer dıye dusunuyorumm….

  30. kemal uyar dedi ki:

    slm arkadaşlar 19 proteyn 2400cal süt yemi yapmak için içerisine ne oranda hammadde(arpa buğday ayçiçek kuspesı mısır kepek tuz mermer tozu mineral vıtamın)katılacagını bılen yokmu.bılenınız varsa gerçekten bıze çok buyuk yardım etmıs olur.çünku yemın torbası 40t olmus.kendı kaba yemı urettıgımızgıbı kendı kesıf yemımızıde uretmemız lazım.şimdiden uzman arkadaslara çok teşekkur ederım.

  31. behcet arı dedi ki:

    @kemal uyar:

    sayın kemal uyar,

    aşağıdaki e-posta adresine ayrıntılı bilgi verirseniz, süt yemi karması ile günlük rasyon hakkında görüşelim.

    ineklerinizin ırkı: siyah alaca, montofon, vs
    ineklerin canlı ağırlığı?
    sağım dönemi: ay

    kullanılan kaba yemler:

    -yonca
    -saman
    -mısır silajı
    -pancar küspesi

    süt yeminde kullanılacak yemler:

    tahıllar:

    -arpa
    -mısır
    -buğday

    küspeler:

    ayçiçek küspesi
    pamuk küspesi
    soya küspesi

    tuz, mermer, dcp, vit A/D

    e-posta:behcet1919@yahoo.com

  32. behcet arı dedi ki:

    @adil uslu:

    inekler için temel rasyon:

    silaj
    yonca
    (saman)
    atk/ptk
    dcp/tuz/mermer

    den teşkil edilir.

    inek canlı ağırlığına göre günlük verilecek yem miktarları hesaplanır.

    örnek:

    bu yemlerden yapılacak karma ile 500 kg canlı ağırlıkta bir inek için rasyon hesaplanırsa.

    bu yemlerden yaşama payı ihtiyaçlarına ilaveten, 10 kg süt alınacak şekilde hesap yapılır. inek başına verilecek yem miktarları belirlenir.

    1 kilo süt yeminden 2,5 kg süt beklenirse, 10 kg süt yemi verilmesi halinde bu inekten günlük 35 kg süt vermesi beklenir.

    DİKKAT:

    süt yeminin yaklaşık %60 ı tahıllardan teşkil olduğundan, iki günde bir 1 kg artırılır.

    aksi halde, alıştırma yapılmadan birden, çok miktarda süt yemi verilmesi tahıl zehirlenmesine (asidoz) neden olur. hayvanlar yemden yemez, muhtemelen hayvanın ölür.

  33. şahin çınar dedi ki:

    sayln admin kuzu besisi yapıyorum kuzu buyutme yemini yeni kestim şimdi diri arpa kepek ve fasulye samanı verıyorum öneriniz varmıdır **

  34. kamil 10 dedi ki:

    <<<<mısr ,buğday,arpa karışımından oluşan yemi besi hayvanlarımıza vermeyi düşünüyoruz karışıma ilave olarak ne önerirsiniz verim ne kadar artar?Şimdiden teşekkürler

  35. nihal dedi ki:

    merhaba ben besi rasyonuyla ilgili bir programlama odevım war ve bu programı yaparken nelere dikkat etmem gerekir çiftciye nasıl sorular sormam gerekir

  36. ihsan kılıçkaya dedi ki:

    kırkbayır çalışmıyorsa, önce bir hekim çağırın, uygun bir tedavi ile düveyi eski haline getirebilir aksi halde öleceği kesindir. Yemle vs düzelmez.@Kezban karakuş:

  37. Serkan çiçek dedi ki:

    Merabalar sadece silaj ve fabrika yemi ile besi rasyonu oluşturula bilirmi elimde sınırsız silaj var fazla verilirse zararı olurmu bu tarzda besi yapan varmı

  38. behcet arı dedi ki:

    @Serkan çiçek:

    sayın çiçek,

    mısır silajı, besideki sığırlar, sağılan inekler, genç düveler, gebe düveler için iyi bir sulu kaba yemdir (selüloz bakımından zengin yem).

    elbet mısır silajı, fabrika yemi (kesif yem/besi yemi) ile bir rasyon (günlük yem karması) yapılabilir.

    tek kaba yem olarak kullanıldığı durumlarda, bir miktar yağlı tohum küspesi (ayçiçek küspesi, pamuk küspesi, soya küspesi), mineral (toz mermer/kalsiyum) ile desteklenir. Yüksek verim beklenen durumlarda bir miktar tahıl (arpa,mısır,buğday) kullanılır.

    besi sığırlarına, ağırlıkları dikkate alınarak günlük 3-18 kg silaj verilebilir. ince kıyılmış/parçalanmımış mısır silajları ile bir miktar balya sap/yonca kullanılması ile sağlıklı bir yeemleme yapılır.

    (mısır silajı kullanılan besi rayonları için: kitap/cd: genç düvelerin-gebe düvelerin yemlenmesi, sağılan ineklerin yemlenmesi, besideki sığırların yemlenmesi, rasyonlar, yem ihtiyaçları, yemleme pilanları, yemleme süreleri behcet1919@yahoo.com)

  39. Serkan çiçek dedi ki:

    Teşekkür ederim

  40. mehmet toprakoğlu dedi ki:

    merhaba, ırklara göre nasıl rasyonlar verilmeli?

  41. ferhat dedi ki:

    sayın yetıstırıcıler oncelıkle hastalıkların baslıca sebeblerı beslemeden kaynaklanan sorunlardır bır arastırma yaparsanız hepsınnı cevabını bulabılırsınız hayvanların gereksınımlerını karsılayamıyorsunuz sorunlarınıda hayvanlar anlatamadıkları ıcın bız yanı sız nasıl ıstersenız oyle beslıyorsunuz bakarsan bag bakmazsan dag olur gercekten dogru bır sozdur bız bırseyler vermeden almak ıstıyoruz sımdı ılac verıyorum vs dıyenler oluyordur ama oyle deyıldır olay ornek vereyım bazılarımız kendımıze ıyı baktıgımız ıcın ılaclara karsılıgı daha ıyı verırız ama kendımıze ıyı bakmıyosak doktor bıle ılaclar bızı ıyı edemez . sunu karıstırmayın veterıner ekımler hayvanın hastalıgı ıle ılgılenır besleme ısıne hayvan besleme uzmanları yanı zooteknıstler bakar son zamanlarda bazı veterıner hekımlerımız para kazanmak ugruna her ıse karısır oldular cıfcımızde doktor deyıp saygı gostermektedır ama dogrusu veterıner hekımın sızı bır besleme uzmanına yonlendırmesıdır nasıl karınımız agrıdıgında ıc hastalıkları uzmanına gıdıyosak bu ıslerde oyledır

  42. ferhat dedi ki:

    kendı kesıf yemınızı uygun fıyata yapmakk ıstıyorsanız arpayı bugdayı aycıcegını pamuk toh.kuspesı vs kalıtelı hammaddelerı uretmenız gerekır yada uygun bır fıyata bulmanız bununlada bıtmıyo bence sız onu uzmanlara bırakın onemlı olan ot samanı kendınız erınmeyıp yazdan stok yapmanız bunlarıda bır satıcıdan alıyosanız hıc karlı bır hayvancılık yapamazsınız ben oyle yapıyorum ve karlı oluyo

  43. emre dedi ki:

    Sayın yetiştirici dostlarım rasyon,besleme ve yetiştiricilik konularında sorularınız olursa bana maıl atarsanız size yardımcı olabilirim cedogusoylu@gmail.com ziraat yüksek mühendisi zooteknist

  44. serdar dedi ki:

    arkadaşlar hayvanlarınızda ayak agrısı oluyorsa bugday kırıgındandır bugdayn kılosunu azaltın

  45. SONER dedi ki:

    ELİMDE HAM SOYA KÜSPESİ VAR HAYVANLARA NASIL YEDİREBİLİRİM BİLGİ ALABİLİRMİYİM YARDIMCI OLURSANIZ ÇOK SEVİNİRİM

Paylaş

*